غسل و کفن میت چه آدابی دارد؟

غُسل میت از غُسل‌های واجب است که به شستن میت مسلمان با آداب خاصی اشاره دارد. در این غسل باید مرده سه بار با آب مخلوط به سِدر، آب مخلوط به کافور و آب خالص شسته شود. در صورتی که سدر و کافور در دسترس نباشد باید میت را به آب خالص غسل داد و در صورتی که غسل او با آب هم ممکن نباشد، باید او را تیمم داد. غسل و کفن میت چگونه است؟

نحوه غسل میت طبق نظر رهبری

۱٫ واجب است میت را سه غسل بدهند

الف) با آبی که قدری سدر در آن ریخته و مخلوط شده است (آب سدر).
ب) با آبی که قدری کافور در آن ریخته و مخلوط شده است (آب کافور).
ج) با آب خالص.

۲٫شرایط کسی که میت را غسل می‌دهد

الف) مسلمان دوازده امامی باشد.
ب) بالغ باشد.
ج) عاقل باشد.
د) مسایل غسل را بداند.
هـ) اگر میت ‌مرد است،‌مرد او را غسل‌دهد و اگر زن است، زن او را غسل دهد.

غسل میت زن به وسیله‌ی شوهرش و غسل میت مرد به وسیله‌ی زنش جایز است.

۳٫ در غسل میت هم مانند دیگر عبادات، نیت لازم است یعنی غسل‌دهنده باید غسل را به قصد امتثال دستور خداوند به جا آورد.

۴٫ میتی که واجب است غسل داد
الف) زن یا مرد مسلمان.
ب) بچه‌ی مسلمان.
ج) کودک سقط شده‌ی مسلمان، اگر چهار ماه تمام داشته باشد و در کمتر از آن واجب نیست.

۵٫ اگر جایی از بدن میت به نجاست آلوده شود، باید پیش از آن که آن جا را غسل بدهند آب بکشند، بنابراین بدن میتی که خونریزی دارد بایستی قبل از غسل در صورت امکان تطهیر شود، و اگر انتظار برای توقف خونریزی (به خودی خود) یا منع آن (با وسایل پزشکی) ممکن باشد واجب است.

۶٫ نگاه کردن به عورت میت، حرام است و کسی که او را غسل می‌دهد اگر نگاه کند معصیت کرده است، ولی غسل باطل نمی‌شود.

۷٫ اگر آب پیدا نشود یا استعمال آن مانع داشته باشد باید میت را در عوض هر غسل، یک تیمم بدهند.

علت کافور زدن به میت

تمامی احکام و دستورات اسلامی و شرعی بر اساس حکمت های است که فلسفه برخی از آنها از طریق روایات بیان شده است. یکی از حکمت‏های حنوط کردن میت، خوشبو کردن جنازه و از بین بردن بوی بد احتمالی آن به وسیله کافور است. و در برخی از روایات آمده است چون با فرشتگان ملاقات می کند تا خوشبو باشد.

آداب کفن میت از نظر رهبر

۱. میت مسلمان را باید با سه قطعه پارچه کفن کنند:

الف) لنگ که به کمر و پای او پیچیده می‌شود.
ب) پیراهن که از سر شانه تا ساق پا را از جلو و پشت می‌پوشاند.
ج) پوشش سرتاسری که باید از بالای سر تا پایین پا را بپوشاند به طوری که بستن دو سر آن میسر باشد، و پهنای آن به قدری باشد که دو طرف آن روی هم گذاشته شود.

۲. هرگاه کفن میت با نجاستی که از بدن او خارج شده یا با نجاستی دیگر، نجس شود باید آن را تطهیر کنند یا اگر کفن ضایع نمی‌شود قسمتی را که نجس شده است ببُرند، بنابراین اگر کفن میت پس از غسل به خونی که از او جریان دارد آغشته شود چنانچه شستن آن قسمت از کفن که به خون آغشته شده است یا بریدن و یا عوض کردن آن امکان داشته باشد واجب است، و چنانچه امکان ندارد، دفن میت به همان صورت جایز است.

۳. هرگاه انسان، پدر یا مادر و یا یکی از بستگان خود را در کفنی که برای خودش خریده است کفن کند اشکال ندارد.

چرا مرده را غسل می‌دهند و کفن می‌پوشانند؟

امام رضا(ع) می‌فرمایند: دلیل غسل دادن به مردگان این است که هم از انواع مرض‌ها و آلودگی‌هاى قبل از مرگ نظیف شوند و هم ملاقات با ملائکه و اهل آخرت بدون نظافت و طهارت سزاوار نیست. (وسائل‏‌الشیعه، ج‏۲، ص ۶۷۹)

آن حضرت در حدیث دیگرى فرمودند: كفن ‌كردن میت به چند جهت است:

۱٫ عورت او پیدا نباشد(و اگر زن است بدن او پیدا نباشد).

۲٫ مردم نتوانند به او نگاه كنند. شاید برای دیگران خوشایند نباشد.

۳٫ اگر بدنش درد و رنج و بیماری داشته یا كجی صورت و بدن و قبیح المنظر شده، باعث قساوت قلب دیگران نشود.

۴٫ كفن ‌كردن او باعث احترام و عظمت پیش چشم مردم باشد و نزد آنان محترم جلوه كند.

۵٫ او را كفن می‌كنند تا دوستانش با دیدن او محبت و مودت او را نسبت به فرزندان و خویشانش حفظ كنند.(وسائل‌الشیعه،ج ۲، ص ۷۲۵)

نماز میت چگونه خوانده میشود؟

علت دفن میّت

امام علی‌ بن موسی‌الرضا(ع) می فرمایند: «أمروا بدفن المیت لئلا یتأذى به الأحیاء بریحه و بما یدخل علیه من الآفة و الفساد…» (بحارالانوار، ج ۷۵، ص۴۶)

در این حدیث‌، حکمت‌های فراوانی برای دفن مرده ذکر شده است، از جمله اینکه:

۱٫ حفظ احترام مرده‌؛ چون اگر دفن نشود، بدن‌، به زودی متعفن می‌‌شود، قیافه تغییر می‌کند و حیوانات صحرا آنرا طعمه خود قرار می‌دهند و این بی‌احترامی بزرگی به متوفی و بستگان اوست و بدیهی است هیچ کس راضی نیست عزیزش به این سرنوشت گرفتار شود.

۲٫ بدن مرده‌، به انواع‌ باکتری‌ها و میکروب‌ها آلوده است و این سبب ابتلای افراد جامعه‌، به بیماری‌های خطرناک می‌‌شود.

۳٫ مردم از بوی بد او اذیت می‌شوند.

۴٫ دفن نشدن مرده‌، سبب آزردگی دوستان و شادشدن دشمنان است‌.

ممکن است این سؤال پیش آید که «چرا به جاي دفن، مرده را آتش نزنيم؟» در پاسخ باید گفت در دفن ‌كردن ميت، آن هم با دستوراتي خاص، حكمت‌هاي فراواني وجود دارد كه مهم‌ترين آن‌ها حفظ احترام ميّت است، چنانچه امام صادق(ع) می‌فرمایند: «حرمة المیت کحرمة الحی؛ حرمت مُرده مانند حرمت شخص زنده است. (الكافي، ج ۷، ص ۲۲۸)